Richard Dawkins

  • Richard Dawkins 
  • Dla dzieci i młodzieży 
  • Wyczyść

Wybitny brytyjski naukowiec: zoolog, etolog, ewolucjonista. Ponadto pisarz oraz publicysta. Do 2008 r. profesor katedry Public Understanding of Science na Uniwersytecie Oksfordzkim. Zajmuje się teorią ewolucji biologicznej. Zadeklarowany ateista i antyteista. Znany ze swojej krytyki wszelkich systemów religijnych, wiary w zjawiska nadprzyrodzone, medycynę alternatywną czy wszelkie nienaukowe teorie, np. kreacjonizm. Prawdziwy apostoł racjonalizmu i dyskursu opartego na kryteriach naukowych. Swoje bestsellerowe popularnonaukowe książki Richard Dawkins traktuje jako narzędzie walki z przesądem, ciemnotą i zabobonem. Laureat licznych nagród naukowych oraz literackich. Członek wielu organizacji i stowarzyszeń społecznych i naukowych. W 2005 r. zajął 3. miejsce (po Noamie Chomskym i Umberto Eco) na liście najwybitniejszych i najlepiej znanych postaci kultury światowej magazynu Prospect.

Clinton Richard Dawkins przyszedł na świat w 1941 r. w stolicy Kenii, Nairobi. Jego rodzice pochodzili z poważanych i zamożnych rodzin. Ojciec, Clinton John Dawkins, nosul nawet nawet tytuł hrabiego Lincolnu. Oboje rodzice byli zainteresowani naukami ścisłymi i swojego syna wychowywali w duchu naukowego wręcz racjonalizmu. Kiedy Richard miał osiem lat, cała rodzin przeprowadziła się do Anglii. Swoją edukację odbywał w Oundle School, a następnie podjął studia na Balliol College na Uniwersytecie Oksfordzkim, które ukończył, pod kierunkiem noblisty Nikolaasa Tinbergena, w 1962 r. Nie spoczął jednak na laurach. W 1966 r. Dawkins zrobił doktorat z filozofii, a w 1989 r. z nauk ścisłych. W drugiej połowie lat 60-tych pracował jako asystent swojego promotora, Nikolaasa Tinbergena. Od 1967 r. przez dwa lata zajmował stanowisko profesora zoologii na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, później wrócił do Anglii, by wykładać na swojej alma mater. W 2008 r. osiągnął wiek emerytalny, jednak wciąż jest członkiem New College w Oksfordzie i daje wykłady.

Richard Dawkins i Samolubny gen

Jedną ze swoich najbardziej znanych książek, Samolubny gen, Richard Dawkins opublikował w 1976 r. Mimo upływu czasu, wciąż jest to niezwykle popularny tytuł. Zaproponowane przez niego w tej publikacji nowatorskie spojrzenie na zagadnienie ewolucjonizmu kulturowego legło u podstaw nowego nurtu badań, czy nawet dziedziny wiedzy, czyli memetyki. Na stronach swojej książki Dawkins opisał koncepcję memu, będącego, z grubsza mówiąc, kulturowym odpowiednikiem genu. Dzięki temu możliwe stało się zastosowanie narzędzi znanych z teorii ewolucji biologicznej do mówienia o sposobach zmian i rozprzestrzeniania się idei oraz zjawisk kulturowych. Replikatorami memów są ludzie, a w procesie ich powtarzania i przekazywania, memy – podobnie jak geny – ulegają zmianom. Dzięki temu kultura zmienia się i ewoluuje.

Samolubny gen Richard Dawkins poświęca, jednak przede wszystkim biologicznej ewolucji, postulując, by przy jej opisie jako podstawową jednostkę doboru naturalnego traktować gen, nie zaś populację, gatunek czy osobniki. Książka okazała się bestsellerem i uczyniła z jej autora prawdziwą gwiazdę. Do tej pory sprzedano ponad milion egzemplarzy tego tytułu i przetłumaczono go na 25 języków, a 30 –lecie jego wydania było obchodzone z dużą pompą (dla uczczenia jubileuszy ukazała się m.in. książka Richard Dawkins. Ewolucja myślenia).

Richard Dawkins i Bóg urojony

Praktycznie od samego początku kariery naukowiec otwarcie mówił o swoim ateizmie, a także postulował oparcie debaty publicznej i życia społecznego na przesłankach czysto racjonalnych i naukowych, uznając religie instytucjonalne za źródło niemal wszelkiego zła i wyrażając przekonanie o niemożności pogodzenia nauki z wiarą. Na stronach niejednej książki Richard Dawkins głosił swoje antyteistyczne przekonania, jednak chyba żadna z nich nie może się równać popularnością z absolutnym bestsellerem, jakim był Bóg urojony. Tytuł przez blisko rok nie schodził z czołówki listy bestsellerów New York Times, błyskawicznie został przetłumaczony na ponad 30 języków i tylko przez pierwszy rok sprzedał się w blisko 1,5 milionowym nakładzie. Zainteresowanie książkaą podsycały oczywiście kontrowersje, które się wokół niej natychmiast pojawiły. W Turcji doszło nawet do procesu sądowego jej wydawcy i tłumacza oskarżonych o obrazę uczuć religijnych. Protesty grup wyznaniowych i środowisk religijnych nie dziwią, biorąc pod uwagę, że to właśnie na stronie książki Bóg urojony Richard Dawkins nie tylko przekonuje o wyższości racjonalnego światopoglądu nad religijnym, lecz również otwarcie atakuje religię, jako jedno z ważniejszych źródeł wielu nieszczęść ludzkości.

Richard Dawkins i Wyrastając z boga

Swoja najnowszą książkę pt. Wyrastając z boga Richard Dawkins dedykuje wszystkim bojącym się przyznać do swojego agnostycyzmu czy ateizmu. Nie bez przyczyny jej podtytuł to: Przewodnik dla początkujących, bowiem jej zadaniem jest nie tylko umocnienie kwestionujących istnienie boga w ich poglądzie, ale przede wszystkim ośmielenie do jawnego mówienia o ateizmie, wyzbycia się strachu przed społecznym ostracyzmem i samotnością. W Wyrastając z boga Dawkins pokazuje, że otwarta deklaracja niewiary jest aktem nie tyle odwagi, co dojrzałości.