Miroslav Žamboch

  • Miroslav Žamboch 
  • książki papierowe 
  • Wyczyść

Czeski pisarz fantasy i science fiction, jeden z najpopularniejszych współczesnych pisarzy tego nurtu w Czechach. Autor wyjątkowo płodny; w jego dorobku znajduje się ponad pół setki utworów. Za sprawą charyzmatycznych postaci takich jak Koniasz i Bakly Miroslav Žamboch szybko zyskał sympatię fanów gatunku również w Polsce.

Miroslav Žamboch na świat przyszedł w 1972 w morawskich Hranicach. Z wykształcenia jest fizykiem jądrowym, absolwentem Wydziału Inżynierii Jądrowej Politechniki Praskiej. Swoją wiedzę wykorzystywał w Instytucie Badań Jądrowych w Řež. Jak sam mówi, pisanie nie jest jego zawodem, lecz hobby. Jednak zanim stworzył takich, kultowych w niektórych kręgach, bohaterów jak Bakly czy Koniasz, Miroslav Žamboch przez długie lata nie mógł znaleźć wydawcy dla swojej pierwszej książki. Na przełomie bowiem lat 80-tych i 90-tych wydawano w Czechach praktycznie jedynie zagranicznych twórców nurtu fantasy i science fiction. Wydawnictwa nie były zazwyczaj zainteresowane rodzimymi autorami, bojąc się porażki finansowej, podczas gdy zagraniczne nazwiska w, zachłystujących się właśnie wszystkim co zachodnie Czechach, były praktycznie gwarancją sukcesu.

Miroslav Žamboch, książki i cała reszta

Pierwsze, nigdy nieopublikowane, opowiadanie pisarza powstało w odległej przeszłości, jeszcze na komputerze Atari. Nie spotkało się ono jednak z zainteresowaniem. Sprawy uległy zmianie w 1992 r., kiedy przyszły autor Na ostrzu noża wygrał konkurs na najlepsza czeska fabułę fantasy i science fiction. Mimo tego na wydanie swojej pierwszej książki Miroslav Žamboch i tak musiał czekać do 2000 r. Wcześniej, w 1995 r., debiutował w prasie. Później szybko nadrabiał wieloletnie wydawnicze zaległości i dziś jego dorobek ilościowo przedstawia się zaiste imponująco. Sama seria o podróżującym w czasie, przestrzeni i między wymiarami agencie JFK (John Francis Kovář) ma 40 tomów, a przecież pisarz jest autorem wielu innych cykli i samodzielnych fabuł.

Jako czytelnik lubi Miroslav Žamboch książki i autorów niezwykle różnorodnych i oprócz klasycznego fantasy i science fiction ceni sobie również twórczość E. M. Remarqua, R. Chandlera, D. Hammeta, E. Hemingweya.

Miroslav Žamboch, Bakly, Koniasz i inni twardziele

To co łączy książki, która czyta i pisze autor Bez litości to bez wątpienia specyficznie męski charakter tej literatury. Sam pisarz zresztą, ma tego świadomość i mimo pewnych kontrowersji w tym temacie nie ma zamiaru zmieniać sposobu pisania. Sam na co dzień, we własnym życiu, także poniekąd realizuje topos twardziela. Jest wielkim miłośnikiem sportów ekstremalnych, które sam zresztą uprawia; amatorsko boksuje, trenuje judo, mrożący krew w żyłach rowerowy downhill, czy wbiega na górskie szczyty. Jak można również przeczytać na stronie jego polskiego wydawcy, inne pasje Czech to klasyczna triada: kobiety, wino i śpiew.

Na stronach praktycznie każdej swojej książki Miroslav Žamboch stawa na akcję, opisowość i inne elementy narracji traktując dość instrumentalnie. Specjalizuje się w scenach walk i bezpośrednich, brutalnych krwawych starć, w których, o ile wierzyć jego czytelnikom, jest prawdziwym mistrzem. Jego bohaterowie to stereotypowi twardziele, silni, rośli, bezwzględni i biegli w sztuce zabijania. Dwie najsłynniejsze swoje postaci, jakimi są Bakly i Koniasz, Miroslav Žamboch uczynił najemnikami. Co prawda w kreacji Koniasza pojawia się nietypowy rys, mianowiciei jego zamiłowania do książek, jednak nie zmienia to w istotnym stopniu jej charakteru. Zarówno Bakly, jak i Koniasz staczają nieustanne walki, zabijają kolejnych rogów i odnoszą niezliczone rany, które goją się na ich ciałach w rekordowym tempie. Zabicie ich wydaje się być po prostu niemożliwe. Ich hipermęskość obejmuje zresztą, także relacje z kobietami, które jednak nie są zazwyczaj w fabule eksponowane.

Na stronach swojej debiutanckiej książki, Ostatni bierze wszystko, Miroslav Žamboch po raz pierwszy zaprezentował Koniasza swoim czytelnikom, którzy z miejsca polubili tę postać. Z kolei Bakly pojawia się nieco później w tomie zatytułowanym Bez litości. Poza bestsellerowymi cyklami o Baklym i Koniaszu w kontekście twórczości pisarza warto również wspomnieć takie tytuły jak Sierżant, Mroczny zbawiciel, Percepcja czy Śmierć zrodzona w Pradze. W polskiej wersji językowej dostępne są również audiobooki Miroslava Žambocha, w tym jego najsłynniejsze powieści, tj. Na ostrzu noża czy Krawędź żelaza.