Mario Puzo

  • Mario Puzo 
  • książki papierowe 
  • Aktualności 
  • Wyczyść

Zmarły w 1999 r. amerykański pisarz i scenarzysta włoskiego pochodzenia. Międzynarodową sławę przyniosła mu opowiadająca o bezwzględnym świecie sycylijskiej mafii powieść Ojciec chrzestny, która w tłumaczeniu na kilkadziesiąt języków sprzedała się w ponad 25-milionowym nakładzie. Dwukrotny laureat Oskara za scenariusz do kultowych filmów Francisa Forda Coppoli będących adaptacją jego bestsellera. Autor scenariusza do filmu o Supermanie z 1978 r. oraz jego dwa lata późniejszej kontynuacji. Premiera ostatniej książki Mario Puzo pt. Rodzina miała miejsce w 2001 r., już po śmierci pisarza. Na jej podstawie powstał bijący rekordy popularności serial Netfliksa Rodzina Borgiów.

Mario Gianluigi Puzo przyszedł na świat w 1920 r. w Nowym Jorku, w wielodzietnej rodzinie włoskich emigrantów. Kiedy miał zaledwie 12 lat, jego ojciec, pracujący jako zawiadowca dla New York Central Railroad, zostawił rodzinę. Utrzymanie siedmiorga dzieci w samym środku szalejącego w Stanach Zjednoczonych Wielkiego Kryzysu spadło w całości na barki jego żony, Marii.

Podczas II wojny światowej Mario Puzo odbył służbę w amerykańskim lotnictwie. Pokój zastał go w Niemczech, gdzie pozostał przez jakiś czas zatrudniony jako cywilny dziennikarz współpracujący z Siłami Powietrznymi USA. Z Niemiec przywiózł nie tylko doświadczenie dziennikarskie, ale i żonę, poślubioną w 1946 r. Erikę, z którą miał pięcioro dzieci. Po powrocie do Ameryki ukończył nowojorski City College i utrzymywał się z pracy dziennikarskiej; pisał do męskich magazynów, publikował recenzje i krótkie formy prozatorskie w takich tytułach jak: Redbook, Holiday, Book World czy New York Times.

Pierwsze książki Mario Puzo

Swoją pierwszą książkę, powieść zatytułowaną Mroczna Arena Mario Puzo wydał w wieku 35 lat. Nawiązująca w pewnym stopniu do biografii autora, osadzona w podnoszących się z gruzów wojny Niemczech, fabuła mimo dość przychylnych recenzji nie podbiła jednak rynku wydawniczego. Poważna, klimatem i stylem przywodząca na myśl prozę Remarque’a, narracja zdecydowanie nie miała wielkich szans na trafienie do masowego czytelnika i komercyjny sukces. Ten brak finansowego powodzenia na długo zniechęcił pisarza do kolejnych prób literackich. Premiera następnej książki Mario Puzo, pt. Dziesiąta aleja, miała miejsce dopiero dekadę po jego debiucie. Również ta powieść mimo przychylnych głosów krytyki nie okazała się hitem i nie zawędrowała na listę bestsellerowych. Opowieść o losach włoskich imigrantów, krwią i blizną budujących nowe życie w Ameryce, uznania doczekała się znacznie później. Na jej motywach powstał nawet pod koniec lat 80-tych amerykańsko-włoski serial pt. Mamma Lucia z Sophią Loren w roli głównej.

Mario Puzo i Ojciec Chrzestny

Wobec braku większego sukcesu jego drugiej książki, Mario Puzo postanowił zmienić strategię pisarską. Szczególnie, że w związku ze sporymi wydatkami związanymi leczeniem i operacją jego woreczka żółciowego, dość pilnie potrzebował pieniędzy. Tym razem planował napisać prawdziwy bestseller, stworzyć literaturę gatunkową, która przemówi do wyobraźni przeciętnego Amerykanina. W swojej pracy dziennikarskiej niejednokrotnie spotkał się z doniesieniami o przerażającej, lecz fascynującej w swojej hermetyczności włoskiej mafii, którą uznał za idealny temat dla tego typu narracji. Zaczął zbierać materiały o Cosa Nostrze i pracować nad fabułą opisującą od wewnątrz mafijną rodzinę: jej hierarchię i specyficzną kulturę. Efekt swojej pracy, powieść Ojciec Chrzestny, Mario Puzo opublikował w 1969 r., odnosząc wreszcie zasłużony sukces. Książka utrzymywała się na liście bestsellerów New York Timesa przez kilkanaście miesięcy i tylko w ciągu 2 pierwszych lat od premiery sprzedała się w ponad dziewięciomilionowym nakładzie. Był to początek wielkiej, również hollywoodzkiej, kariery pisarza, którego nazwisko w krótkim czasie stało się znane na całym świecie. Przyczyniły się do tego w dużym stopniu, dziś uznawane za kultowe, obsypane Oskarami filmy Francisa Forda Coppoli nakręcone na motywach powieści i na podstawie scenariusza jej autora. Za scenariusz do filmu Ojciec chrzestny Mario Puzo został w 1973 r. nagrodzony Oskarem, a cały obraz zgarnął jeszcze statuetki: za główna rolę męską i najlepszy film. Dwa lata później, za kontynuację filmowych losów rodziny Corleone, pisarz został ponownie nagrodzony nagrodą Amerykańskiej Akademii Filmowej. W 2020 r. z okazji 30 rocznicy premiery trzeciej części Ojca Chrzestnego została wydana, pod tytułem Śmierć Michaela Corleone, reżyserska wersja filmu.

Mario Puzo, Rodzina Borgiów i życie po Ojcu chrzestnym

Żadnej powieści pisarza nie udało się powtórzyć oszałamiającego sukcesu ojca chrzestnego, mimo że magia nazwiska autora zapewniała im popularność, a za prawa do jego następnej powieści, zatytułowanej Głupcy umierają, wydawca zapłacił ogromną jak na tamte czasy kwotę. W wydanej w 1984 r. powieści Sycylijczyk Mario Puzo wrócił do tematyki mafijnej, umieszczając w narracji opartej na biografii sycylijskiego bandyty, Salvatore Giuliano, także głównych bohaterów swojego największego hitu. Mieszane odczucia zarówno wśród krytyki, jak i fanów jego talentu wywołała natomiast wydana już po jego śmierci Omerta. Dużym powodzeniem za to cieszyła się opublikowana także pośmiertnie (ukończona przez wieloletnią partnerkę pisarza, Carol Gino,) Rodzina Borgiów, która posłużyła za kanwę kasowego serialu Netfliksa.