Janusz Majewski

Polski reżyser, scenarzysta i prozaik. Od wielu lat rektor Warszawskiej Szkoły Filmowej. Zasłużony dla polskiej kinematografii twórca wielu cenionych i nagradzanych obrazów. Reżyser takich polskich hitów wszechczasów jak CK dezerterzy. Ma również w swoim dorobku Janusz Majewski książki z najróżniejszych gatunków; kryminały powieści obyczajowe, opowiadania, prozę wspomnieniową. Mąż jednej z najbardziej znanych polskich fotografek, Zofii Nasierowskiej.

Janusz Majewski urodził się w 1931 r. we Lwowie. Po wojnie z cała rodzina przeniósł się do Krakowa. Tam też ukończył szkołę średnią i studia. Od najmłodszych lat fascynował się filmem, jednak jego rodzice nalegali, aby zdobył jakiś pewniejszy zawód. Za ich namową wybrał architekturę na Politechnice Krakowskiej. Studia te ukończył w 1955 r., przedstawiając jako prace dyplomową projekt wytwórni filmowej. Ze swoich marzeń o filmie jednak nie zrezygnował i postanowił kontynuować naukę na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi. Karierę zaczynał jako twórca filmów dokumentalnych. Po ukończeniu na początku lat 60-tych studiów na łódzkiej filmówce zatrudnił się w Wytwórni Filmów Dokumentalnych, którą traktował jako pierwszy etap kariery w drodze do tworzenia samodzielnych kinowych fabuł. Zanim więc stał się jednym z najbardziej cenionych polskich reżyserów, osiągnął mistrzostwo w dokumencie krótkometrażowym, nakręcił też kilka filmów telewizyjnych. Pracując ponad dwie dekady jako wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi (1969-1991), kształcił także kolejne pokolenia polskich filmowców. Do jego studentów należeli m.in. Feliks Falk, Filip Bajon i Juliusz Machulski.

W późniejszym czasie zasłynął również jako prozaik. Na rynek książki Janusz Majewski na dobre wszedł w nowym tysiącleciu, choć pierwsze próby pisarskie podejmował o wiele wcześniej. Szybko okazało się, że również na tym polu odznacza się niemałym talentem. Podobnie jak jego twórczość filmowa, także dorobek literacki charakteryzuje się dużą różnorodnością. Ma na swoim koncie bowiem Janusz Majewski książki non fiction, fabuły na bazie scenariuszy filmowych, retrokryminały, opowiadania a także sztuki (pod pseud. Patrick G. Clark).

Jako ceniony w środowisku filmowym reżyser pełnił wiele ważnych i zaszczytnych funkcji. Od 1983 r. przez ponad ćwierć wieku był Prezesem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Filmowców Polskich, a od 2006 r. przysługuje mu tytuł Honorowego Prezesa. Przez trzy lata (1987-1991) wchodził w skład Komitetu Kinematografii. Jest również rektorem założonej przez czołowe postacie polskiego filmu Warszawskiej Szkoły Filmowej. W uznaniu jego zasług w 2001 r. został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a ponad dekadę później odebrał nagrodą Orła Za Osiągnięcia Życia.

Janusz Majewski i książki

Jako autor książki Janusz Majewski po raz pierwszy dał się poznać szerokiej publiczności na początku XXI w. Swoją przygodę wydawnicza, podobnie jak filmową, zaczynał od dokumentu. W 2001 r. do księgarń trafiła jego autobiografia Retrospektywka, a 5 lat później poświęcony jego karierze reżyserskiej Ostatni klaps. Pamiętnik moich filmów. W tym samym jeszcze roku ukazała się również, napisana na podstawie filmu, który reżyserował powieść pt. Po sezonie.

W 2011 r. wydał Janusz Majewski Siedlisko, kolejną fabułę powstałą na filmowej kanwie. Jej pierwowzorem był bowiem wyreżyserowany przez autora ponad 10 lat wcześniej serial.. Zarówno serial, jak i powieść, czerpią z biografii samego reżysera, który podobnie jak bohaterowie jego historii, wyprowadził się wraz z żoną na Mazury, otwierając zupełnie nowy rozdział w swoim życiu. W opublikowanej w 2012 r. powieści Zima w siedlisku Janusz Majewski kontynuuje tę historię. Napisana już po śmierci żony artysty Zima w siedlisku to narracja, której głównym tematem jest strata i proces odbudowywania egzystencji po odejściu ukochanej osoby.

W dorobku reżysera znajduje się także zbiór opowiadań Ekshibicjonista. Opowiadania nie tylko erotyczne (2013). Również spod jego pióra wyszedł niebanalny Glacier Express 9.15. Janusz Majewski na stronach tej niezwykłej powieści po raz kolejny sięga do swojego barwnego życiorysu. Nie jest to jednak książka biograficzna, lecz skomponowana z dużym wyczuciem i gawędziarskim talentem narracja poruszająca uniwersalne, życiowe tematy, doprawiona szczyptą intrygi kryminalnej.

Janusz Majewski i Czarny mercedes

Zupełnie nowa jakością w dotychczasowej twórczości reżysera był Czarny mercedes. Janusz Majewski opublikował ten klimatyczny retrokryminał w 2016 r., zachwycając wszystkich fanów gatunku. Główny bohaterem osadzonej podczas II wojny światowej powieści jest, współpracujący z polskim podziemiem funkcjonariusz, podporządkowanej okupantowi, granatowej policji. Nadkomisarz Rafał Król w tych niezwykle trudnych czasach stara się jak najlepiej wykonywać swoją pracę, co biorąc pod uwagę okoliczności, ociera się o heroizm. Na stronach powieści Czarny Mercedes Janusz Majewski sprawnie porusza się w konwencji gatunku, umiejętnie budując napięcie, intrygę kryminalną i historyczne dekoracje. W 2019 r. na podstawie książki autor wyreżyserował film pod tym samym tytułem.

Postać nadkomisarza Króla, który w wyjątkowo okrutnych czasach próbuje zachować kręgosłup moralny, życie, i dodatkowo tropi zabójców, bardzo przypadła do gustu czytelnikom. Dlatego też, dwa lata po premierze Czarnego mercedesa, w ich ręce oddał Janusz Majewski Ryk kamiennego lwa, dziejącą się we Lwowie kontynuację losów dzielnego policjanta.