Frances Hodgson Burnett

  • Frances Hodgson Burnett 
  • Poezja i dramat 
  • Wyczyść

brytyjska pisarka, szczególnie znana ze swojej twórczości dla najmłodszych czytelników. Jedna z pierwszych całkowicie zawodowych pisarek. Dwukrotna mężatka i dwukrotna rozwódka, co w jej czasach stanowczo wykraczało poza obyczajową normę. Swoje życie dzieliła pomiędzy Anglię, gdzie się urodziła, a Stany Zjednoczone, gdzie zaczęła się jej kariera. Napisała blisko 40 powieści, w tym wiele fabuł dla dorosłych, jednak próbę czasu przeszła przede wszystkim jej twórczość dla dzieci. Najpopularniejsze książki Frances Hodgson Burnett: Mały Lord, Mała księżniczka i Tajemniczy ogród, do dziś zaliczane są do ścisłej światowej klasyki literatury dziecięcej.

Frances Eliza Hodgson na świat przyszła 1849 r. w Manchesterze w dobrze sytuowanej mieszczańskiej rodzinie, jako trzecie z pięciorga dzieci Edwina i Elizy Hodgsonów. Jej ojciec z powodzeniem handlował artykułami żelaznymi i potrafił zapewnić swojej rodzinie dobrobyt. Jednak po jego śmierci w 1853 r. sytuacja wdowy, która w dodatku spodziewał się dziecka, stała się bardzo trudna. Próbowała ona prowadzić interes męża, jednak bez większego powodzenia. W tym czasie mała Frances trafiła pod opiekę swojej babci. Tam też zaczęła się jej mało usystematyzowana, ale bardzo rozwijająca edukacja. To właśnie babcia pokazała Frances Hodgson Burnett książki, nauczyła ją czytać i kochać literaturę.

Przyszła pisarka naukę kontynuowała do 15 r. życia w The Select Seminary for Young Ladies and Gentlemen, gdzie uczęszczała razem z rodzeństwem. Jej żywa wyobraźnia, tak doskonale rozwinięta w pierwszych latach życia dzięki babci, podsuwała jej nieustannie pomysły na nowe historie, które zapisywała w starych zeszytach, a także opowiadała rodzinie i przyjaciołom. Ponieważ sytuacja finansowa Hodgsonów nie wyglądała najlepiej, jej matka zdecydował się skorzystać z pomocy swojego mieszkającego w Stanach Zjednoczonych brata, który zaprosił ją do siebie. W ten sposób, w 1865 r., cała rodzina zaczęła nowy rozdział życia w New Market w stanie Tennessee. Niestety interesy Williama Boonda szybko podupadły i wkrótce cała rodzina zmuszona była stawić czoła nowym trudnościom. W dużej mierze to właśnie kilkunastoletnia Frances wzięła wtedy na siebie ciężar utrzymania najbliższych. Od 1868 r. jej opowiadania i inne krótkie formy ukazywały się regularnie w Godey's Lady's Book , Scribner's Monthly , Peterson's Magazine i Harper's Bazaar. Świętując w 1877 r. premierę swojej pierwszej książki, Frances Hodgson Burnett miała za sobą blisko dekadę zarabiania piórem. Nawet po swoim ślubie z sąsiadem i przyjacielem z młodości, Swanem Burnettem, to głównie ona zajmowała się zarabianiem na dom, również po urodzeniu synów. Mąż uczył się na lekarza, a później gdy otworzył praktykę, jego dochody były dużo niższe niż jej. Szczególnie w pierwszych latach, jeszcze przed zamążpójściem i gdy dzieci były małe, pracowała wyjątkowo ciężko i pod dużą presją, co odbijało się na jej zdrowiu. Konsekwencją były epizody depresyjne, z których najgłębszy miał miejsce w 1890 r. po śmierci na gruźlicę Lionela, jej starszego syna.

Pierwsze książki Frances Hodgson Burnett

Już pierwsza powieść pisarki That Lass o 'Lowrie's spotkała się z dobrym przyjęciem i wkrótce ukazały się kolejne tytuły jej autorstwa Surly Tim (1877), Theo: A Sprightly Love Story (1877), Lindsay's Luck (1878), Haworth's (1879), Miss Crespigny. W latach 80-tych autorka zaczęła regularnie bywać w swoim rodzinnym kraju, a jej małżeństwo powoli stawało się fikcją. W następnej dekadzie zakupiła piękny, otoczony ogrodem dom. To właśnie tam napisała wiele lat później Frances Hodgson Burnett Tajemniczy ogród.

Frances Hodgson Burnett i Mały lord

Prawdziwą sławę przyniósł Frances Hodgson Burnett Mały Lord, powieść, która początkowo ukazywała się (1885-86) w odcinkach na łamach prasy. Historia bezgranicznie kochającego swoją matkę kilkuletniego Cedryka, stała się pierwszym prawdziwym bestsellerem autorki i przełomem w jej literackiej karierze. Zapanowała moda na wszystko, przede wszystkim ubrania i fryzury dziecięce, co związane z książką. Na motywach powieści pisarka stworzyła także bardzo udaną adaptację sceniczną, która przyniosła jej niemałe dochody. Pierwsze polskie tłumaczenie bestsellerowej książki Hodgson Burnett do księgarń trafiło już w 1889 r. nakładem wydawnictwa Gebethner i Wolff.

Frances Hodgson Burnett, Mała księżniczka i Tajemniczy ogród

Chociaż publikowała dużo i jej powieści cieszyły się ogromnym powodzeniem wśród współczesnych, upływowi czasu oparły się jeszcze tylko dwie książki Frances Hodgson Burnett: Mała Księżniczka i Tajemniczy ogród. Obie napisane już w XX w. stały się prawdziwą klasyką literatury dziecięcej. Chociaż od ich premiery minęło ponad 100 lat, wzruszające losy małej Sary i fascynujące przygody Mary i Colina wciąż znajdują wielu młodych czytelników. Są to również jedne z najchętniej adaptowanych i ekranizowanych fabuł w historii. Do historii kina przeszedł oparty na motywach Małej Księżniczki film z Shirley Temple w roli głównej, a w 1993 r. na duży ekran Tajemniczy ogród Frances Hodgson Burnett przeniosła Agnieszka Holland. Najnowsza ekranizacja powieści powstała w 2020 r., co najlepiej świadczy o wyjątkowej żywotności tej historii.