Anne B. Ragde

Norweska prozaiczka, autorka książek dla dzieci i dorosłych. Jedna z najpopularniejszych współczesnych pisarek w rodzinnym kraju. Ogromną popularność przyniosła Anne B. Ragde saga rodziny Neshov. Za swoją twórczość, zarówno tę przeznaczoną dla dzieci i młodzieży, jak i dorosłego czytelnika była wielokrotnie doceniana najważniejszymi norweskimi nagrodami branżowymi. W ciągu ponad trzydziestu lat obecności na rynku wydawniczym zgromadziła w swoim dorobku blisko 50 tytułów. Książki Anne B. Ragde zostały przetłumaczone na kilkanaście języków i znalazły uznanie także poza Norwegią. W polskim przekładzie z jej bogatego dorobku autorki dostępna jest jedynie bestsellerowa saga rodziny Neshov. Jak na prawdziwą Norweżkę przystało, pisarka nie lubi upałów, tzn. temperatury wyższej niż 19 stopni.

Anne Birkefeldt Ragde urodziła się w 1957 r. w Oddzie. Jej dziadek był rolnikiem i posiadał gospodarstwo. Jak sama przyznaje, to właśnie w farmerskich korzeniach należy doszukiwać się źródła jej najpopularniejszych utworów składających się na sagę rodziny Neshov. Karierę pisarską zaczynała od literatury dziecięcej. Debiutowała w 1986 r. opowiastką dla dzieci Hallo! Jej er Jo!. Zanim zaczęła jednak wydawać Anne B. Ragde książki na pełen etat, pracowała w Trondheim jako wykładowczyni komunikacji masowej i reklamy. Pierwsza powieść dla dorosłego czytelnika sygnowana jej nazwiskiem do księgarń trafiła w 1990 r. W dotychczasowym dorobku autorka ma ponad 50 tytułów: skierowanych do dzieci i młodzieży, kryminałów, zbiorów opowiadań i powieści obyczajowych oraz, wyróżnioną nagrodą Brage, biografię norweskiej noblistki, Sigrid Undset. Życiowym i zawodowym przełomem dla pisarki była saga rodziny Neshov, która w rodzinnym kraju uczyniła z niej prawdziwą literacką gwiazdę oraz przyniosła popularność także za granicą.

Twórczość nie zawsze jednak przynosiła jej same profity. Przez jakiś czas pisarka zmuszona była nawet korzystać z ochrony policyjnej w związku z groźbami chrześcijańskich fundamentalistów zbulwersowanych treścią jednej z jej książek. W 2010 r. była ona też bohaterką skandalu związanego z jej postawą wobec praw autorskich. Okazało się, że piętnująca ludzi nielegalnie ściągających w sieci książki Anne B. Ragde sama może się pochwalić ogromną audioteką pirackiej muzyki, jak również kupuje podróbki znanych marek. Mimo chwilowego kryzysu wizerunkowego związanego z tą sprawą, autorce udało się zachować swoją pozycję na rynku i sympatię czytelników czekających z niecierpliwością na kolejne odsłony losów członków rodziny Neshov.

Anne B. Ragde i saga rodziny Neshov

Pierwszy tom swojego bestsellerowego cyklu pt. Ziemia kłamstw Anne B. Ragde opublikowała w 2004 r. Historia trzech braci wywodzących się z rolniczej rodziny spod Trodheim okazała się ogromnym sukcesem. Jak mówi sama autorka, saga ma swoje źródło w pewnej mierze w jej własnych rolniczych korzeniach. Zdaniem pisarki doświadczenia farmerów, przywiązanych do swojej pracy i przechodzących z pokolenia na pokolenie gospodarstw, jest wyjątkowe. Natomiast tajemnice i pewne patologie są nieodłączną częścią życia rodzinnego – nie ma normalnych rodzin, każda z nich ma swoją mroczną stronę, a rodzinne relacje potrafią niejednokrotnie skomplikować całe życie jednostki. Dlatego też zagadnienie te nigdy nie znikną z kręgu jej literackich zainteresowań.

W Ziemi kłamstw narracja skoncentrowana jest wokół spotkania braci Neshov przy łóżku ich umierającej matki, które będzie katalizatorem dalszych wydarzeń i wyciągnie na światło dzienne skrzętnie ukrywane familijne sekrety. Poznać babcię przyjedzie również córka najstarszego z braci, która do tej pory nie miała żadnego związku z krewnymi ojca, a nawet nie wiedziała o istnieniu wielu z nich. Ziemia kłamstw Anne B. Ragde przyniosła uznanie zarówno krytyki, jak i odbiorców oraz nagrody literackie: Riksmalsforbundets, Norwegian Language Prize i Booksellers’ Prize. Magazyn VG ogłosił pierwszy tom sagi najlepszą norweską powieścią dekady 1999–2009.

Drugą cześć cyklu zatytułowaną Raki pustelniki Anne B. Ragde wydała rok po premierze pierwszego tomu, a w 2007 r. do księgarń trafiła kolejna odsłona losów Neshovów pt. Na pastwiska zielone. Powieści powtórzyły sukces Ziemi kłamstw, a na podstawie trylogii powstał szalenie popularny w Norwegii serial telewizyjny, którego ostatni odcinek zgromadził przed telewizorami blisko 1/5 wszystkich mieszkańców kraju. Za Raki pustelniki Anne B. Ragde został również nagrodzona The Norwegian Readers' Prize i Booksellers’ Prize.

Na następne książki serii pisarka kazała czekać swoim czytelnikom naprawdę długo. Powieść Zawsze jest przebaczenie ukazała się dopiero w 2016 r., zaś piąty tom pt. Kochankowie Anne B. Ragde wydała w następnym roku. Jesienią 2020 r. swoją premierę miała Córka, szósta i ostatnia odsłona sagi rodziny Neshov.